Budəfəki müsahibimiz Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Bakı Dövlət Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən “Metafora” ədəbiyyat dərnəyinin rəhbəri, gənc yazar Kəramət Böyükçöldür. Kəramət Böyükçöl həm də “Çatlamış Fincan” şeirlər kitabının müəllifidir.

- Kəramət bəy, dəyərli vaxtınızdan ayırıb müsahibəyə razılıq verdiyiniz üçün minnətdarlığımı bildirirəm. Bildiyimizə görə, yeni roman yazmısınız. Bu, hansı ehtiyacdan yarandı? Axı biz sizi şair kimi tanıyırdıq.

- Get-gedə şeir nəsrə çevrilir. Bizə tanış olan nəsrə yox, yeni bir nəsrə çevrilir. Bu nəsr də poeziyanın yeni bir şəklidir.. Məncə, bunu ədəbiyyatda ilk dəfə mən elədim. Şeirlə nəsr yazdım.

Romanınızın adı, səhv etmirəmsə “Çöl”dür, Niyə məhz “Çöl”?

- Çöl burada dildir, yeni dil. Düşündüm ki, ədəbi-bədii romantik romanlar daha bizi bezdirib, kiçik sentimental lirik şeirlərin vaxtı da bizi atan qızlar kimi ötən əsrin sahillərində qalıb. Doğurdan da mənə elə gəlir ki, romanım sözün nəfəs alıb verməsini, xassəsini, hərəkətini göstərə bilib. Dilin dərinliklərinə çökən fikir palçıqlarını üzə çıxarıb. Romanımda min illər boyu bu günümüzə yol gələn insanın psixoloji, bioloji, fizioloji və filoloji təssüratı geniş yer alır. Bu insan təbiətdən, dildən və ruhdan keçib gəlir. İnsanın fantaziyası, düşüncə kompleksi, dil ornametləri, fiqurları və cizgiləri suyun altında qalmış lil kimi üzə çıxır. Suyun dadı lildə olduğu kimi, dilin də dadı adi məişət qayğıları ilə yaşayan kənd adamlarının danışığındadır. Burada at çölləri oxuya bilir. At çöllərin “A” hərifidir. At itir. Bir müddət “A”hərfi çöllərdən pozulur. Camaat ağlaşır

(davamı…)

Bu həftəki müsahibimiz gənc yazar Qismətdir. Qismət ədəbi mühitdə yeni imzalardan biri olsa da, qısa müddətdə xeyli tanına bilib. Onunla bir çox məsələlər barədə söhbətləşdik. Müsahibəni sizə təqdim edirik.

– Bu yaxınlarda Milli kitab mükafatının qalibi Elxan Qaraqanın “A” romanı ilə bağlı “plagiatdır” fikirləri səsləndirildi. Mətbuatda bu mövzu ətraflı işıqlandırıldı. Sizin buna münasibətinizi bilmək maraqlı olardı.

– Oxudum yazılanları. Nə publisistikaya, nə ədəbi tənqidə, nə ədəbiyyatşünaslığa, heç nəyə dəxli olmayan fikirlər, arqument gətirmək cəhdləriydi. Adam bilmir gülsün, təəssüflənsin, ya qəzəblənsin. Yazıların müəllifi Cavid Ramazanovun ədəbiyyat, plagiat haqqında təsəvvürlərinə, “Azadlıq” radiosundakı keçmiş yurdçu Xədicə xanımın müsahibədə verdiyi sualların jurnalistika baxımından üslubuna , söhbət etikasına adamın yazığı gəlir… “Alma” qəzetinin adı, loqosu barədə məlumatınız varmı bilmirəm. Bu adda və təxminən elə bu formalı loqoyla nəşr olunan qəzetlər, dərgilər qərbdə doludur. Bir neçəsi Türkiyədə də var. Tutduqları istiqamət də elə təxminən “Alma” qəzetiylə eynidir. İndi nədir belə bir oxşarlıq, bənzərlik tapan kimi sevincək olub yazmaq lazımdı ki, ay camaat “Alma” qəzetinin adı, loqosu və hətta ideologiyası da plagiatdır? Axı plagiat belə bir şey deyil. Burda ancaq məşhur filmin adı yada düşə bilər: “ Alma almaya bənzər”.

- Bəzi yaşıdlarınız sizin AYB sıralarına qoşulmağınızı səhv addım kimi qiymətləndirir. Sizcə düzgünmü qərar vermisiniz?

– Mənə elə gəlir ki, gərək Hakan Şükür o vaxt Qalatasaraydan İnterə getməyəydi, eləcə də Əmrə də Nyukasl Yunaytedə keçməyəydi. Dostoyevski gərək qumar oynamayaydı, Edqar Po çox içməyəydi, Şarl Bodler düşgün həyat tərzindən uzaq duraydı, Lorka Qranadaya getməyəydi, Nazim Hikmət yaşlı vaxtı Veraya aşiq olmayaydı, Səməd Səmədov biləydi ki, dövlət himninin sözlərini kim yazıb və s. Bu mənim fərdi seçimimdi. Heç kimin mənim yerimə səhv və ya düz addım atıb deməyə ixtiyarı yoxdur. Qərar vermək də , fikrimi dəyişmək də yalnız mənə aiddir. Kim istəyir AYB-yə üzv olsun, ya da AYO-ya özü bilər. Bu fərdi məsələdi. Kim də istəyir “Şirzadın” kafesinə abunə olsun, “Baca” qrupu ya da “Qaraca” qrupu yaratsın. Önəmli odur ki, böhtan atmasın, qərəzli olmasın, istedadlı olsun, mütaliəli olsun, cibində diktafon gizlədib əclaflıq eləməsin, xaricdən qrant alıb Azərbaycanı söyməsin, köşə yazılarının kölgəliyində azadlıq axtarmasın, ətrafına topladıqlarını qaldırmaq üçün xaricdə Füzulidən Salam Sarvana qədər bütün Azərbaycan poeziyasının üstündən xətt çəkməsin.

(davamı…)

“Mən indi ancaq fədakarlıqları, məhəbbətləri xatırlayıram
Allah heç bir dini kitabında “mən Allaham, dünyanı mən yaratmışam” deməyib”
– Vaqif bəy, bir az öncə rahatsızlığız olmuşdu, şükür Allaha ki indi ayaqdasız və bizim suallarımızı cavablandırırsız. Bəs indi özünüzü necə hiss edirsdiz..
– Hər bir insan Allahın duyğusunun milyardda bir hissəsi də ola bilər. Ona görə də, hər bir insanın əbədiyyəti duyarkən, ayrıca olaraq özünü necə hiss eləməsi, ağrıması, hətta ölməsi ötəri hissdir. Dünyanın Allahla vəhdətdə ölümsüz duyumu var ancaq. Müəyyən vaxtdan sonra buna gəlib çatırsan. Bu qədimlərdən üzü bəri gələn bir söhbətin bir qədər şən davamıdır. Bir neçə yüz il, min il öncə bu barədə daha qızğın mübahisələrin iştirakçısı olmağım hissi olmadığım qədər mənə şübhəli görünür.
– Bildiyimizə görə, yeni şeirlər kitabınızı yayımlamağa hazırlaşırsız. Yəqin bu kitabda son zamanlar yazdığınız şeirlər olacaq. Bu barədə ətraflı bilmək maraqlı olar..
– Əsl şairin ancaq şair olaraq qalmasını Allah heç vaxt istəməyib. Ona görə də, hər bir böyük şair, eləcə də bütün sənətkarlar iddialarıyla heç özləri də bilmədən Allahın yaratdığı dünyadan daha gözəl bir dünya yaratmağa çalışıblar və bəzən buna nail olub qürrələnərkən ağıllarına da gəlməyib ki, o, bir yaradıcı kimi ancaq Allahın bir anlıq özü özünü ötmə hissidir.
Bu barədə heç bir qədimi, ya da müasir kitabda oxuya bilməzsiniz. Qədim kitablar susur, indikilər isə ən təvəzökar olanları da sadəcə təvəzökarlıqdan lovğalanmaq üçün təvəzökar olurlar.
Allah heç bir dini kitabında “mən Allaham, dünyanı mən yaratmışam” deməyib.
– Son zamanlar ədəbiyyatımızda, xüsusən də nəsrimizdə bir canlanma duyulur. Ama nəsrdən danışanda görürük ki, yazılanlarda nədənsə insanınızın içi yoxdu, hər şey sanki insanın çölünə heasblanıb. Sizcə, bu bizim get-gedə insani dəyərlərimizi itirdiyimizi göstərir, yoxsa içimizin olmamasını..
– Özünü belə mənfi enerjili suallara, mühakimələrə kökləməsən, mən sənin gələcəkdə çox maraqlı bir nasir olacağına inanıram. Həmişə ən ağır vəziyyətlərdə də gözəl insanlar olub, səninlə söhbət edə-edə mən indidən gələcəkdə də onların var olacağını, yəni mənimçün artıq indidən onların var olduğunu duymaqdayam.
(davamı…)

Məşhur Argentina yazıçısı Xorxe Luis Borxeslə (1899-1986) ondan heç də az məşhur olmayan Amerika yazıçısı və ədəbiyyatşünası Süzan Zontaqın (1933-2004) söhbəti.

Süzan Zontaq: İstərdim ki, bir çox yazıçıların yaradıcılığına göstərmiş olduğu təsir haqda nə düşündüyünü Borxes özü anlatsın.

Hərçənd bilmirəm ki, onun özü belə bir təsirin doğrudan da olduğunu qəbul edirmi?

Axı Borxes öz yaradıcılığı haqqında, hər zaman təvazökarcasına danışır…

Xorxe Luis Borxes: Bu təvazökarlıq deyil, sadəcə, mən sağlam düşünürəm.

Bu qədər məşhur olmağım özümə də təəccüblü gəlir. Heç vaxt, belə bir şey haqda düşünməmişəm.

Mənə şöhrət o zaman gəldi ki, artıq yaşım əllini xeyli ötmüşdü. Məni – birdən gördülər.

Beləliklə mən diqqət çəkməyən adi həyatımla vidalaşmalı oldum.

Məşhurluğa təzəcə alışıram və görürəm ki, şöhrət məndən dəhşətli dərəcədə çox enerji alır. Ətrafımda müşahidə etdiyim alicənablıq da məni heyran edir.

Hərdən mənə elə gəlir ki, mən – indi kifayət qədər geniş yayılan mövhümi təsəvvürlərin bir növünü özümdə təcəssüm etdirirəm.

Və hər an aşkarlana bilər ki, mənim məşhurluğum saxtadır, fırıldaqçıyam. Amma hətta belədirsə də, bu mənim özümdən asılı olmadan belədir.

S. Z.: Adətən, siz başqa yazıçılar haqqında heyranlıqla bəhs edirsiniz. Xüsusən də, keçmişin yazıçıları haqda…

X.L.B: Və xüsusən də Amerika ədəbiyyatının tarixi simalarından.

O yazıçılar ki, mən onlara çox borcluyam. Yeni İngiltərə haqqında və onun dünyaya verdiyi dəyərli insanlar haqqında düşünərkən (bəlkə də, bunu nə cürsə astroloqlar izah edə bilər) Emmerson, Melvill, Toro, Henri Ceyms, Emii Dikinson və bir çox başqaları bir-bir yadıma düşür.

Bəlkə də, onlar olmasaydı, biz də olmazdıq. Axı, biz hardasa, bu Yeni İngiltərə ulduz bürcünün əksiyik.

S. Z: Amma, əvvəllər siz daha çox ingilis ədəbiyyatı ilə maraqlanırdınız.
X.L.B: Bəli, amma ömrümdə ilk dəfə oxuduğum roman Mark Tvenin “Heklberri Finn” əsəri oldu.

Sonra isə Preskotun “Meksika və Perunun fəthi” əsəri. Bu günə qədər də onları minnətdarlıq hissi ilə xatırlayıram. Fikrimcə, yazıçıya bəşəriyyətin bütün keçmişi təsir göstərir.

Təkcə hansısa ölkənin mədəniyyəti, hansısa dil yox, hətta oxumadığı və dil vasitəsilə ona gəlib çatan müəlliflər də təsir edir.

Çünki dil estetik amildir və minlərlə insanın əsəridir.

(davamı…)

- Əli Əkbər, Azərbaycanda yaşamaq və yazmaq olurmu? Əli Əkbər başqa ölkədə yaşasaydı, indikindən fərqi nə olardı?

- İstəsək də, istəməsək də Azərbaycan həm vətənimiz, həm həbsxanamızdır. Alın yazımız, taleyimizdir. Burada yaşamaq, yaratmaq çətin olsa da, yaşayıb yaratmalıyıq.

Gedəcək qeyri yerimizmi var? Əlbəttə, getmək də, köçmək də olar. Rahat bir ölkəyə sığınanları qınamıram, əksinə çox yaxşı başa düşür, bəzən də təqdir edirəm.

Əliyevlərin idarə etdiyi ölkədə yaşamaq hər adamın işi deyil. Bıçaq sümüyə dirənəndə, özün və ailə üzvlərin repressiyalara, işgəncələrə; “petux”, narkoman kimi böhtanlara məruz qalanda qaçıb canını, şərəfini, namusunu qurtarmayasan nə edəsən?

Lakin mən yenə də işıqlı gələcəyin, aydınlıq sabahların intizarı ilə yaşayıram, ümidimi itirmirəm deyə, hər şeyin yaxşı olacağına, düzələcəyinə inanıram.

Ona görə də hələ buradayam. Həm də ki, gəlin açıq danışaq – başqa ölkədə mən kimə lazımam? Bir yazar olaraq materialım buradan çıxır. Gözümü açıb Azərbaycanı, azərbaycanlıları görmüşəm – tərbiyəm, əxlaqım, dünyagörüşüm Azərbaycanda, azərbaycanlıların əhatəsində formalaşıb.

Uğurlarımı da, uğursuzluqlarımı da Azərbaycana borcluyam. Özü də Azərbaycanda yazıb yaratmağın öz ləzzəti var. Bizim Latın Amerikasından fərqimiz nədir?

Görəcəksiniz, gün gələcək biz də öz Markesimizi yetişdirəcəyik. Buna ürəkdən inanıram.

- Sizi Azərbaycan cəmiyyətində daha çox homoseksuallıq kimi qeyri-ənənəvi mövzuda əsər yazan nasir kimi tanıyırlar. Qeyri-ənənəvi oriyentasiyalar Sizə niyə maraqlıdır yazıçı kimi?

- Qeyri-ənənəvi oriyentasiyalılara qarşı xüsusi marağımın, simpatiyamın olduğunu mənim dilimdən eşitmisinizmi?

Romanım oxunduğu zaman, belə bir qənaət hasil olurmu?

Hesab edirəm ki, haqqımda belə fikirlərin formalaşmasının kökündə Taleh Şahsuvarlı və onun kimi mənə qarşı qərəzli mövqedə duran tənqidçilərin “Artuş və Zaur” romanının sosial, siyasi yönünü deyil də, “maviliyini” işləməsi dayanır.

Mən geylərin toplumda mövcudluğunu, bir fakt kimi qəbul edirəm. Hər halda siz də onların varlığını inkar edəcək deyilsiniz.

Onlara münasibətimiz nə olur olsun – onlar var və gizlənmək ehtiyacı duymadan küçələrdə sərbəstcə gəzirlər, hər gün də qarşımıza çıxırlar.

Deməli toplumun “anti-homoseksual” ritorikası boş və saxtadır.

Əks təqdirdə geylər özlərini bu qədər rahat hiss etməzdilər. Ya biz çox tolerantıq, ya da iki üzlüyük. Gərək seçim edək və toplumun geylərə qarşı belə dözümlü münasibətinə bir ad qoyaq.

Yeri gəlmişkən, geylərə qarşı son dərəcə tolerantam. İki və daha artıq şəxsin dörd divar arasında, yataq otağında nə etməsi məni zərrəcən maraqlandırmır.

(davamı…)

Onunla söhbətimiz çox maraqlı alındı. Həmişəki kimi müxtəlif mövzularda orijinal fikirlər səsləndirdi. Qarabağ problemindən tutmuş, bədii əsərin dili, şeirin çağdaş ədəbiyyatda tutduğu yer, AYB-yə qayıtmasının səbəbləri, AYO-çularla münasibətləri və.s. mövzulara toxundu. O, indiyədək gördüyüm ən maraqlı müsahibdir deyə bilərəm. Beləliklə, müsahibimiz Milli Kitab Mükafatının finalçısı, tanınmış yazar Şərif Ağayardır.

- Şərif bəy, sizcə Qarabağdan bəhs edən əsərlərlə dünyaya çıxmaq olarmı?
- Baxır necə yazırsan. Əsərin qloballığı və ya lokallığı məzmunundan yox, müəllifin dünyagörüşündən asılıdır.

- Çağdaş yazarlar tez-tez dilimizin kasadlığından gileylənir. Bu problemin həll yolunu xarici dillərdən söz gətirməkdə görənlər də var. Siz bu barədə nə düşünürsünüz?
- Bu çox ciddi problemdir. Şəxsən mən dəfələrlə yazı prosesində söz kasadlığını hiss edirəm. Əsasən də, müasir texniki avadanlıqlarla bağlı sözlərdə. Məsələn, adi velosipedin hissələrinin doğma dilimizdə qarşılığı yoxdur. Ancaq bu dilin zəifliyi kimi başa düşülməməlidir. Zəif dil olmur. İnkişaf edən və etməyən dil olur. Bizdə ədəbiyyat cəmiyyətin vacib sahələrindən biri sayılmadığı üçün dilimiz normal inkişaf tempini itirib. Biz inkişaf etmiş Avropanın, hətta Rusiyanın, Türkiyənin arxasınca çənəmizi sürükləyir, pəltək adamlar kimi kəkələyirik. Dilin zənginləşməsi və inkişafı işində ədəbiyyatı heç nə əvəz edə bilməz.Yaxşı alınmış bir nəsr əsərində işlənən yeni sözlərin əksəriyyəti oxucu, dolayısı ilə vətəndaş tərəfindən qəbul olunur, onun yadında qalır.

- AYB-yə getməyiniz birmənalı qarşılanmadı. Atdığınız addımdan peşman deyilsiniz ki?
- Müdrik bir kişidən soruşurlar ki, evlənək, yoxsa subay qalaq. O, fikirləşmədən cavab verir: “Nə edirsiz edin, axırda peşman olacaqsınız”. Mən bu gözəlim məmləkətdə ürəkdən seviniləsi hansı hadisənin şahidi oldum ki! AYO üzvü olduğum vaxtlardakı kimi ümidsiz və kədərliyəm. Ondan əvvəl də belə idi. Dəyişən bircə odur ki, heç kəsə və heç nəyə güvənməmək, heç kəsə və heç nəyə inanmamaq, üstəlik baş verənlərin həm də absurd və gülməli olduğunu görmək kimi böyük xəzinə kəşf etmişəm. Bax bu xəzinəni tapmaqda həyat təcrübəsi ilə yanaşı, kitablar da yaxından kömək etdi mənə. Xüsusən müasir nəsr əsərləri…

(davamı…)

- Hər necədirsə də, bu cəmiyyət bizimdir. Özünüzü bu cəmiyyətdə necə hiss edirsiniz?
- Əlbəttə, cəmiyyət bizimdir, əfsus, ondakı “cındır” adamların konsentrasiyası Avropa cəmiyyətlərindəkindən qat-qat çoxdur. Bunun kökü uzun əsrlər boyu yad mədəniyyətlərin diktəsi altında olmağımızdır. Bir vaxt bunları mən “Azərbaycan mədəniyyətində zor qalıqları” adlı essemdə araşdırmağa çalışmışam. Bəşəriyyətin tarixində manqurt şəklində iştirak etmişik. Ancaq Azərbaycan türkü gördüyü total basqılardan sonra yenə ayaq üstə durmağa çalışırsa, artıq bu böyük uğurumuzdur. Burda mən manqurtları qırıb da cəmiyyəti sağlamlaşdırmaq fikrindən uzağam. Mən manqurtların beynində faydalı qazıntı şəklində düşünən hüceyrələr axtarmağı təklif edərdim.
Onsuz “adam kişi olar”, “ayıbdır” və sair bu kimi tərbiyə metodları işləmir. Cəmiyyətimizin timsalında əminliklə demək olar ki, kütləni, əxlaqa arxayın olub da, düzəltmək mümkünsüzdür. Dərin demokratizm və qanunların diktaturası – gediləsi yol budur. Nəhəng elmi sıçrayışlar fonunda hətta böyük dinlər də mənasını itirməkdədir. İndi müqəddəs öyüdləri insan bir qulağından alır, o birindən buraxır. Artıq moizələr effektsizdir.
Bəşəriyyətin min illərcə topladığı pozitiv təcrübə qanunlar şəklində çoxdan təsbit olunub. Qanunların diktaturasında əxlaq özü-özlüyündə ortaya çıxmış olacaq. Mən qanunların diktaturasından doğan əxlaqın tərəfindəyəm.
Ümumbəşəri dəyərlər yalnız qanunlar şəklində maraqlı və işləkdir.
Özümü necə hiss edəcəyəm? Cəmiyyətimiz bütün qüsurlarıyla mənə maraqlı görünür. Özü də mən fatalistlər kimi oturub nəyisə acizanə gözləmək fikrində deyiləm. Azərbaycan cəmiyyəti mənim şəxsi mənafeyimdir və mən onun dinamizm kəsb etməsinə, inkişafına çalışanlardanam. Öz ömrümdə cəmiyyətimizdə müsbət dəyişikliklərin şahidi olmaq istərdim. Pessimistlərlə həmişə müqayisəli analiz aparmağı xoşlayıram: baxın, onillər keçir, bizdə də keyfiyyət dəyişiklikləri baş verməkdədir. Gərək bunu görə biləsən. Olsun ki, bəziləri bunu görmək istəmir.
Aydınlarımızın topluma impulslar verməyi gərək.
Toplumda qaranlıqlara yox, işığa şərti reflekslər yaratmağımız gərək.
Çətinliklərimizi görüb də harasa qaçmamaq. …Yeri gəlmişkən, yaradıcılığımla bağlı cəmiyyətdə baş vermiş kataklizmlərin hamısında bəzi qüvvələr görməmişcəsinə güman edərdi ki, mən bütün bunları xaricdə sığınacaq almaq üçün yazmışam. Uca məramımı belə ucuz tutanlar, deyəsən, indi-indi məni başa düşməyə başlayıb. Bədxahlarım da oxucularımdır və onlara hörmət borcumdur. Onlara bir daha üz tutub deyirəm: barı indən belə məni dünya malına görə suçlamasınlar. Həqiqətən, bu dünyada mənə yaşayış minimumundan savayı, dost-tanış yanında xəcil olmamaqdan yana heç nə lazım deyil. Qoy dünya malı, xoşbəxtlik törədəcək qabiliyyətinə malikdirsə, bərabər bölünmək şərtiylə başqa insanların olsun.
Mənə qalan dünya malı yaratdıqlarımdır.

(davamı…)

Salam Sarvan: “Bizimkilər söz veriblər ki, dünyanın yaratdığı bütün gözəl dəyərlərin anasını ağladacaqlar”
Ənənəvi Azərbaycan heca şeirinə klassik əruz intonasiyası gətirmiş 90-cı illər ədəbi nəslinin ən istedadlı nümayəndələrindən biri Salam Sarvan hal hazırda Bakı Slavyan Universitetində nəşriyyat direktoru və 150 cildlik dünya ədəbiyyatı seriyasının redaktoru kimi çalışır. Onunla müsahibəni olduğu kimi sizə təqdim edirik.
- Ədəbiyyatımızın bu günki vəziyyəti sizi qane eləyirmi?
-Məncə hər şeyi Azərbaycan adına düşünmək də düz deyil. Niyə Azərbaycanın musiqisi yoxdu, niyə ədəbiyyatı yoxdu, niyə futbolu yoxdu? Yoxdu, yoxdu da… Sənə ədəbiyyat lazımdırsa, o gərək elə Azərbaycanda olsun? Sən onu Fransada tap oxu. Sənə musiqi lazımdırsa və bizdə yoxdusa, onu Almaniyada arayıb dinlə. Milli təəssübkeşlik heç də həmişə məcburi deyil. Nədən biz o iddiadayıq ki, bu balaca ölkədə hər şey olmalıdı – böyük ədəbiyyat da, böyük musiqi də, böyük elm də və sair? Neyləməli, elə coğrafiya var ki, orda «torpaq yetişdirmir». Bizdən asılı olmayan şeylər də var axı. Axı burda möcüzə də baş vermir – «fiziklərimizin» başına alma da düşmür axı.
Yəni, Azərbaycan ədəbiyyatının vəziyyəti məni qətiyyən maraqlandırmır. Bu «vəziyyətin» yanından keçib dünyanın beş ölkəsinə çıxan «Yarımçıq Əlyazma» kimi əsərlərin tək-tük olması da kifayətdi.

- Ədəbiyyatda cəbhələşməyə münasibətinizi bilmək maraqlı olardı. Sizcə, hər hansı ədəbi qurum bir yazıçının yetişməsinə kömək edə bilərmi?
- Amerikada ilk Nobeli Luis Sinkler alıb. Ancaq o vaxtlar Sinkler Amerikanın AYB-si olan «İncəsənət və Ədəbiyyat Akademiyası»nın üzvü deyildi. Onu həmin quruma götürməkdən imtina eləmişdilər.
Əslində, ədəbi qurumlar yazıçı yetişdirmək üçün yox, oxucu yetişdirmək üçün yaradılır. Söhbət əlbəttə ki, hansısa ideologiya, ədəbi cərəyan ətrafında birləşmələrdən gedir. Yəni, eyni cür düşünən yazarlar cəmiyyəti öz auditoriyasına çevirməyə cəhd eləyirlər. Hətta futuristlər öz ədəbi prinsiplərini İtaliyada siyasi həyata da hakim eləmək iddiasındaydılar.
Ancaq ədəbiyyatın yaradılmasında kollektiv cəhdlərin heç bir rolu yoxdu. Ədəbiyyatı təklər yaradır – markeslər, dostoyevskilər, sartrlar… «Sürrealist ədəbiyyat», «futurist ədəbiyyat», «postmodernist ədəbiyyat» və sair anlayışlar estetik effektlərdi, bədii səviyyə effektləri deyil ki. Yəni, əsər postmodern olaraq pis də, yaxşı da yazıla bilər. Məsələn, bir vaxtlar bizdə belə bir dəb var idi. Adamlara elə gəlirdi ki, yazı postmoderndirsə, deməli, yaxşıdı. Hətta bəziləri mətnlərinin üstünə «postmodern mətn» qeydini böyük hərflərlə yazırdılar da. Bakının kostyumuna fransız etiketi yapışdırmağa oxşar bir şey. Yəni bir qəlib düzəltmişdilər və elə bilirdilər ki, bu qəlibə zibil də töksən qızıl çıxacaq, çünki qəlib – «qızıl qəlibi»dir.
İndi eyni səhvi mənim dostum Şahbaz Xuduoğlu da eləyib başını salıb bəlaya. «Ən yeni ədəbiyyat» adlandırdığı seriyadan kitablar buraxmağa başlayıb. Eşitdiyimə görə, hərə qoltuğuna bir əsər vurub qaçır onun üstünə ki, məni də bu seriyada çap elə. Sanki Şahbaz bəy əlində möhür oturub ədəbiyyat məmuru kimi və gəlib-gedənin yaradıcılığına «ən yeni» möhürü vurmaqla məşğuldu. Bunlara da elə gəlir ki, Şahbaz bəyin düzəltdiyi bu qəlibə nə töksən, ordan «ən yeni» çıxacaq.
(davamı…)

Ədəbiyyatda və memarlıqda istifadə olunmağa başlanan bu qavram siyasi ədəbiyyatımıza da daxil oldu.
Son günlərdə «postmodernizm» qavramı özəlliklə siyasi mövzularda çox işlənməyə başlandı. ABŞ Kembrij Universiteti Sosyologiya Bölümünün professoru Prof. Dr. Əli Akaya postmodernizmlə bağlı 10 sualla mürajiət etdik

1 – Postmodernizm nədir?

- Bir çox mənası var. Moderndən öncə, moderndən sonra, eklektizm, avanqard yəni qabaqcıl olmaq, şəxsiyyətləşmə, camaatlaşma olaraq işlənir.

2 – Bu qavram nə zamandan işlənməyə başlanıb?

- 1960 – cı illərdən etibarən işlənir. Öncə ədəbiyatda, 1970 – cı illərdə heykəltaraşlıqda işləndi. 1979 – cu ildə Jon Fransis Lyotardın “Postmodern Durum” adlı kitabıyla bir mübahisə başladı.

3 – Modernleşmə siyasətimiz bizim postmodernizmə açılışımızı dahamı asanlaşdırır?

- Türkiyə olduqca modern bir ölkədir. Hərkəs yeniliyə tez qəbul edir. Hətta İslami düşüncə də modernliyi ortaya qoyur. Türkiyə məsələn bir Fransa kimi çox tez yeni texnologiyalara ayaq uydurur.

4 – Alışdığımız hadisələrdən başqa hər şey postmoderndirmi? “Ordular çevriliş həyata keçirir, onun xaricindəki müdaxilələri postmoderndir.» şəklində bir tanımlama keçərlidimi? 28 fevral məsəlçün…

- Həm əsgər, həm də vətəndaş idarəsi, 28 fevraldan da, cümhuriyyətin başından etibarən də var. Eklektizm mənasında, onsuz da elə əvvəldən bizim demokratiyamızın özü postmoderndir. Demokratik və əsgəri idarə heterogen bir şəkildə birbirlərinə bağlıdırlar. Lyotardın bu qavramı “qabaqcıl” mənasında işlətdiyini nəzərə alsaq, 28 fevrala postmodern anlamını yükləyə bilərik. Amma postmoderni eyni zamanda “gücsüzlük” yəni içəriyin olmaması mənasıyla ələ almalı olsaq, o zaman 28 fevral postmodern bir müdaxilə deyil. Çünki o, məqsədli, yəni dünyəvilik və Kamalizm adına gerçəkləşdirilən bir hərəkatdır.

(davamı…)

“70-80-ci illərdə qabağıma kötük diyirlədənlər artıq ədəbiyyatdan siliniblər”

- Rafiq müəllim, elan ediləndən son gününə qədər kifayət qədər mübahisəyə səbəb olan “Milli Kitab Mükafatı” yekunlaşdı. Təcrübəli və bir o qədər də peşəkar bir yazıçı olaraq, mükafatçılar sırasından kənarda qalmağınız sizə necə təsir etdi?
- İş nə mükafatda, nə də ortadakı məbləğdədir. Mən Azərbaycanda baş verən yeniliklər aşiqiyəm. Mən millətin gələcəyinə ümidlənmək istəyirəm. Bəzən hətta xəyalımda yalançı perspektivlər qururam. Təki yaşamağa bəhanə olsun. Müsabiqəyə də buna görə qoşulmuşdum.Ömrü boyu təhsildə-məşqlərdə birincilik qazanmış German Titov təsadüfən ilk kosmonavtın Yuri Qaqarin, özününsə ikinci olacağını biləndən sonra az qala depressiyaya düşübmüş. Üstəlik, sonradan bilinəsi ki, Titovun təmiz rus yox, başqa millətdən qarışığı olması nəzərə alınıb. Gördünüz ki, ədalət harda və necə itdi. Amma ədalət ən yaxşı sosial tənzimləmə üsuludur.
Mənim üçün toxunan məqam toplumun nəzərində ədalətsizcəsinə çıxdaş olunmağım idi. El gözü tərəzidir. İctimai rəy bunu gördü və “fiasko” deyib də münsifləri qınadı. Zaman-zaman kimlərsə mükafat alıb gedəcək, ədəbiyyatda Rafiq Tağı qalacaq. Buna dolayı bir sübut. Hələ keçən əsrin 70-80-ci illərində qabağıma kötük diyirlədənlər çox olub, məni düz 10 il Azərbaycanımızda çap olunmağa qoymayıblar. Artıq həmin adamlar bir sinif kimi ədəbiyyatdan silinib gedib, ortada yenə mən qalmışam. Bu mənim xoşbəxtliyimdir ki, bir yazıçı olaraq cəmiyyətə daim maraqlıyam: mən ona təsir və təzyiqlər göstərirəm, o da mənə. Beləcə bir-birimizə doğma olmuşuq.

(davamı…)

Milli Kitab Mükafatının finalçısı, yazar Şərif Ağayarın Milli.Az xəbər portalına müsahibəsi.
– Bir zamanlar sizin imzanıza ədəbi mətbuatda daha tez-tez rast gəlirdik, sizə elə gəlmirmi, son vaxtlar yaradıcılığa daha az vaxt ayırırsınız?
- Vaxtdan danışma! Ən yaralı yerimdi bu saat… Bir loxma çörək dalınca düşmüşük, arada arvaddan-uşaqdan, bu bivec dünyadan oğurlanıb nəsə yazıram da. Sizə deyim bu təkcə məndə yox, bütün yaradıcı dostlarımda belədir. Ciddi ədəbiyyat fədakarların ümidinə qalıb. Bizim işimiz təmənnasız nəğmə oxuyan bülbülə bənzəyir. Şairin bülbüllüyü elə də faciəvi deyil. Ancaq proza ilə məşğul olanların ilham pərisini gözləməsi və ya yaradıcılığı günəş təmənnasızlığı ilə eyniləşdirməsi gözgörəti faciədir. Sizə bir sirr açım, mən ömrüm boyu heç bir yazıma enerjimin onca faizini qoya bilməmişəm. Yaşamaq peşində sərf etdiyim vaxta və enerjiyə hərdən elə heyfim gəlir ki, oturub sıqqasıq ağlamaq istəyirəm.
- Sizcə bu gün Azərbaycan ədəbiyyatının ən vacib problemi nədir?
- Ən vacib problemlərdən biri ədəbiyyatın geniş oxucu auditoriyasının olmamasıdır. Bizi oxumurlar qardaş! Nə qədər çətin olsa da etiraf etməliyik. Əgər, istedadlı bir gənc yazarın kitabı heç 500 nüsxə satılmırsa yalnız fiaskodan danışmaq olar. Reallıq budur, ancaq kimsə istəyirsə onu yalandan həvəsləndirim, bunu da bacararam. Nə qədər ki, Azərbaycan yazıçısı çap elədiyi kitabın heç olmasa maya dəyərini çıxara bilmir, ədəbiyyatın inkişafından danışmaq adamı dolamaqdır. “Sənət sənət üçündür” ideyasına qapılıb papağını günə yandıranlara qısa bir mesaj vermək istəyirəm; bu günün ədəbiyyatı həm sənət, həm kütlə üçündür, heç bir mütləq qənaət tanımır, tanımaq istəmir, onu ələ salıb lağa qoyur, rüsvay edib gündəmdən kənara tolazlayır. Ancaq həvəsdən düşmək olmaz. Bizim borcumuz cəmiyyətin nadanlığı qarşısında tab gətirib estafeti gələcək nəslə ötürməkdir. Kimin əlindən nə gəlirsə əsirgəməməlidir.
(davamı…)

Şair Vaqif Bayatlı Odərin Milli.Az xəbər portalına müsahibəsi.

- Deyə bilərsinizmi, son illər ərzində şeirimizdə nələr dəyişib?

- Azərbaycan ədəbiyyatı dünya ədəbiyyatının güclü qollarından biridir.

Təəssüf ki, bir çoxları bizim ədəbiyyatımızı zəif sayırlar. Bizim şeirimiz çox güclüdür. Əslində bu, təkcə Azərbaycanda deyil, bütün türk dövlətlərində belədir.
Bu gücün sürəti ildən-ilə artır. Buna sözün sürətinin artması kimi baxmaq olar. Bizim şeir ilahi həqiqətdən ilahi həqiqətə doğru gedir.

- Kimlər ədəbiyyatımızın zəif olduğunu zənn edir?

- Belə fikirləşən kiçik insanlardır. Hamı hər şeyi özü boyda görür. Söhbət onun fiziki boyundan getmir. İşgüzar, dünya haqqında gözəl fikirləri olan qarışqa dünya haqqında pis fikirdə olan, düşüncələri zəif olan insandan daha hündürdür.

Fillər hər şeydə nəsə pislik axtarırlar. “Fil” deyəndə insanları nəzərdə tuturam.

- İndiki zamanda şairlərin qiyməti nədir?

- Şairlər iki cür olur – zamanın şairləri, zamansızlığın şairləri. Zamanın şairlərinin işi odur ki, onlara qiymət, pul, maşın, fəxri ad, malikanə versinlər.

Bunları doyuzdurmaq mümkün deyil və mənə elə gəlir ki, heç vaxt da mümkün olmayacaq. Dövlət təqaüd, xalq, əməkdar, incəsənət xadimi adlarını verir. Burada bəzən ədalətsizliklər olur. Bunlar gözəl şairlərimizə deyil, layiq olmayanlara verilir.

Mənim anlamımda mən sözümün rəhbəriyəm. Dünya da sözümü rəhbər kimi qəbul etsə, mənim fərmanım öz rəhbərliyimi ləğv etmək olardı. Məndən olsa, bütün o adları ləğv edərdim.

Şeir çox mürəkkəb şeydir. Şairlərin 90 faizi şeiri yaxşı bilmirsə, mən başqalarından bunu tələb edə bilmərəm. Şeirdə zərgər dəqiqliyi olmalıdır.

Bu nöqteyi-nəzərdən mən hələ özümə “3″ qiyməti verirəm. Şairi xalq seçməlidir.

Türkiyədə belə işlərə yaxşı münasibət var. Orada dövlət şairin dövlətə xidmətini nəzərə alıb, dövlət sənətçisi adını verir. Bizdə isə başqa cürdür.

Fikrimcə, kiməsə “xalq artisti” adı verilərkən xalqın da münasibəti nəzərə alınmalıdır. Məsələn, Türkiyədə aşıqlara “xalq şairi” deyirlər.

Bir çoxları elə bilir ki, mən xalq şairiyəm.

(davamı…)

“Özümüz də bilmədən ölkə içində sülhə xidmət edirik”

“Günəşim altında AYB üzvü olmadan da xoşbəxt yaşamaq olar”

– Sizin haqqınızda belə oxumuşam: lakonik və tutumluluğu ilə seçilən mahir hekayə ustası, 3 kitab müəllifi, şair, həkim. Əlavəniz varmı bu təqdimata?

- Kiçik bir düzəliş: 6 kitab… Ancaq mən kitablarımın sayı ilə öyünmək qüdrətində deyiləm. Ümumiyyətlə, əsərlərinin statistikası yaradıcı insanı xarakterizə edə bilməz. Qaldı ki… nə yaxşı, siz mənim ancaq yaradıcılıq areallarımı sadaladınız. Əlavəm budur: mən Azərbaycanda titulları olmayan yeganə yazıçıyam.

- Yazılarınız sizə daha çox qazanc verib, yoxsa itki?

- Qazancım Azərbaycanda Rafiq Tağı obrazının yaranmasıdır. Məncə, bu obraz şou xarakterli deyil və bəlkə haçansa millətə gərək oldu. Millətə gərəklilikdən böyük səadət ola bilməz. Yox, itkim olmayıb. Həbsə atılmağımı da itki saymıram. Ədəbiyyatda maddi itki mümkün deyil. Bircə mən tutularkən məktəbli qızımın qəlbinə düşmüş zədə məni ağrıdır. Bu olmasaydı, nə vardı ki.

- Bir qrup yazıçı Rafiq Tağının həbsdən azad olunması xahişi ilə Prezidentə müraciət etmişdi. O “bir qrup”un içərisində çox gözlədiyiniz və gözləmədiyiniz, yəni sizi təəccübləndirən imzalar oldumu?

(davamı…)

20-ci əsrin ən böyük yazıçılarından olan Borxes öz yaradıcılığının əsas mövzularını açır… Labirint, güzgü, təkrarlanan çevrə… Borxes onları hardan “tapıb”?

- Sənin üçün labirint mövzusu nə vaxt, harada və necə yaranıb?

- Yaxşı yadımdadır, hansısa kitabda dünyanın yeddi möcüzəsinin qravürası var idi, onlardan biri də Krit labirinti idi. Quruluşu daha çox öküz döyüşü üçün arenanı xatırladırdı, amma kiçik oyuqlar şəklində pəncərələri də vardı. O vaxt mən uşaq idim, fikirləşirdim ki, lupanı götürüb diqqətlə baxsam, Minotavrı görə bilərəm. Həm də, labirint çaşqınlığın aydın simvoludur, çaşqınlıq isə – buna Aristotelin təbirincə, metafizikanı yaratmış olan “heyrət” deyə bilərik – Çesterton kimi mənim üçün də ən adi hissdir, Çesterton deyirdi: “İş günlərindən qabaq yaşanan heyrətdən başqa hər şey keçicidir”. Bu çaşqınlığı ifadə etmək üçün – o çaşqınlıq ki, bütün həyatım boyu məni müşayiət edir və buna görə mən bəzən heç öz hərəkətlərimin mənasını da tam anlamıram – mən labirint simvolunu seçdim, daha doğrusu mənə labirint lazım oldu. Elə bir tikili ki, insan içində azsın – məgər bu çaşqınlıq simvolu deyil? Mən bu mövzuya hər dəfə fərqli yanaşmışam, məhz buradan Minotavr obrazı və “Asterinin evi” kimi hekayə yaranıb. Asteri – Minotavrın adlarından biridir. Labirint mövzusu əlbəttə “Ölüm və bussol”da, sonuncu kitablarımdakı bəzi şeirlərdə də var; Tezliklə çıxacaq yeni kitabımda da Minotavr barədə şeirlər olacaq.

(davamı…)

Gənc yazar Zərdüşt Şəfizadə Sosial İnformasiya Agentliyi əməkdaşının suallarını cavablandırıb.

- Tay-tuşların Facebookda şəkil paylaşır, qız “tutur”, Sən şeir, hekayə yayırsan. Barı oxuyan olur?

- Şərhlərə baxmısansa görərsiniz ki, hardasa 15-20 nəfərə yaxın var. Tay- tuşlarıma gəldikdə isə, çox şey demək olar. Məsələn bəziləri hardasa döyüşürlər, bəziləri hardasa şəhid olurlar… Bəziləri də hardasa yaşayır- məsələn, sənin dediyin kimi, metroda qızlarla blutuzlaşır, məruzələrdən qaçır, mənasız inqilablar axtarırlar və s… Hər kəsin öz həyatı və həyat tərzi var. Kamyu belə hesab edirdi ki, həyatda hər kəs öz mövqeyinə görə öz yerindədi, yəni öz missiyasındadı və heç kim artıq deyil. Heç kim artıq bir işlə məşğul deyil, yəni hər kəs olduğu mövqe üçün “seçilmiş”dir.

- Adətən, istedadlı gənclərdən söz düşəndə, Rəşad Məcid Qismətlə, Cavidlə yanaşı Sənin də adını çəkir. Nədir istedad? (davamı…)

( DETEKTİV- MÜSAHİBƏ )

Hər tərəfi taxtalarla döşənmiş kafedə oturmuş halda, bura nə qədər ağac sərf olunduğunu hesablamaqla kifayətlənməyib, dolub-boşalan çay stəkanlarının arasından aradabir qorxu filmlərinin mənfi qəhrəmanı kimi görünən ofisianta fikir verməməyə çalışaraq, metro relslərinin arasına atdığı qarmaqla balıq tutacağına inanan adamın lətifə-nağılını danışdığımız anda başa düşdüm ki, elə bu dəqiqələrdə Jurnalistika kimi böyük bir atanın Müsahibə adlanan oğlu ölür.

Amma, vallah da, billah da, hər şeyin necə bu nöqtəyə gəldiyindən bizim xəbərimiz belə olmadı. Mən soruşdum ki, şairin estetik idealı nə ola bilər, necə ola bilər və belə bir şey varmı və yaxud niyə yoxdu? (davamı…)

Sosial İnformasiya Agentliyinin suallarını istedadlı şairə Cavidan cavablandırır – Bəlkə öncə “Cavidan” təxəlüsü barədə danışaq? Bu şərq şairlərinin təxəllüslə tanınmaq ənənəsinin davamıdır, yoxsa gizlənmək ehtiyacı? – Mən indi deyə bilərəm ki, hələ orta məktəbdə oxuyarkən o vaxt məhşur olan və əldən-ələ keçən “Dodaqdan qəlbə” romanındakı qadın qəhrəmanlardan birinin adının belə olması çəkmişdi diqqətimi. Bizim məhz kişi adı kimi tanıdığımız bu adın Türkiyədə qadın adı kimi qəbul edilməsi xoşuma gəlmişdi yaman…və olsun ki, yeniyetməlikdən bu yana yaddaşımın xoş ovqatlar yığılmış odasında qalıbmış hansısa unutduğum bir dolabda…Daha sonra içimdəki dəli dərviş ruhuna bağlayardım bəlkə..Nəsimi ruhuna sevgimə, hürufiliyə marağıma, daxilimdəki ikinci MƏNin məhz sufi olmasına bəlkə kökləyərdim. Hələ ilk gənclik illərimdən bu günümə süzülən zəifləsə belə sönməyən, öləziməyən nur payına… Daha sonra övladım olacaqsa, adı belə olacaq deyə inanırdım. Sanki sirli bir sükutla yanımca hər addımımda müşaiyət etdi bu ad məni, hər bir vasitə lə həyatıma girmək istədi deyərdim… (davamı…)

“Mən paralel xətlərin məmnuniyyətlə kəsişib öpüşdüyünü görürəm”

ƏVVƏLDƏ SON:

“Ədəbiyyatın olmayan dönəmdə” ədəbiyyat söhbəti elədiyim Qulu Ağsəsdən sağollaşmadan ayrıldım. İstədim ki, arzularının birini də mən gerçəkləşdirim – bircə azərbaycanlı olsun barı, bir dəfə «salam» verib «əleyk» alan daha onunla salamlaşmasın, sadəcə, oturub gözləsin ki, kim birinci öləcək – bu aralıqda milyon dəfə görüssələr də!!!

… Və SAĞ QALAN SAĞ QALMAYANA «SAĞ OL» desin: «arzuya bax, sevgilim» – hə-ə!? (davamı…)

“Öz oxucumu istədiyim kimi formalaşdıra, yetişdirə bilmişəm”

Gənc nəslin konkret «-izm»ə mənsub olmayan, mətndən çıxış etməyi məqbul sayan nümayəndəsi Aqşin Yenisey «Ədəbiyyat söhbətləri» layihəsində müsahibliyi bir romanı, bir hekayəsi, bir şeiri toplanmış «Cənnətdə terror aksiyası» adlı üçüncü kitabıyla haqq etdi.

Bir də yaşıdlarından fərqli olaraq, mətninin məşhur olması üçün çalışan yeganə yazar olmağıyla: yaşıdları özlərini məşhurlaşdırmaq üçün yazır. Mətninin kölgəsinə sığınan Aqşinin bir fərqli cəhəti də yazdıqlarını məişətində yaşamasındadır: haçansa özü istəyibmiş ki, hər şey başına gəlsin. 32 yaşınacan hətta başına gəlmək istəməyən o qədər işləri gətirib ki! Fikirləşirsən: doğurdandamı, «Azərbaycan qadını ərinin istedadını qısqanır» fikrindən xəbərdar Aqşin Yenisey bu cəmiyyət və onun ədəbiyyatı haqqında bu qədər səmimi və içdən düşünür? Belədə adamı gərək danışdırasan. Danışdırdım. Deyəsən, inanmaq lazım olacaq… (davamı…)

Şair Qulu Ağsəs səsinə vurulan yaşlı qadınlardan, Şeytana uyanlardan, təvazökar olmağın ziyanından, intim duyğularından danışır.

“SƏSİ YERİNDƏ OLMAYAN” OĞLAN

…- Amma səsiniz radiofonikdir.

- Elçin Əlibəylinin sözü olmasın, mənim səsim ən radiofonik səslərdəndir. Bir əhvalat danışım.

24-25 yaşım var idi. «Letuçka»da Qara Tağızadə dedi ki, təzə bir kişi gəlib, mən istəyirəm müəyyən mətnləri o oxusun.

Mövlud məni ayağa qaldırdı. Qara küsdü. Dedi Mövlud nədi, məni dolamısan? O bir kişi var ey, Qulu Ağsəs, mən onu deyirəm. (davamı…)

Mövlud Süleymanlı: “Rəqiblərim məndən güclü ola bilməzlər”

Bir neçə gündən sonra Milli Kitab Mükafatının qısa siyahısı (10-luq) açıqlanacaq. Vaxt daraldıqca, adı siyahıda olan nasirlər bir-birlərinə qarşı müxtəlif ittihamlarla çıxış edirlər. Əsasən gənc yazarların hədəfində olan şəxslərdən biri xalq yazıçısı Mövlud Süleymanlıdır. Buna görə də onları düşündürən sualları Mövlud müəllimə ünvanlamaq qərarına gəldik:

- Adınız Milli Kitab Mükafatının uzun siyahısına, yəni, 20-liyə düşüb. Siyahıda özünüzə rəqib kimi görürsünüz?

- 20-liyə düşdüyümü sonradan bildim. Əslində mən 20-liyə düşmək üçün deyil, birinci olmaq üçün yazımı müsabiqəyə vermişəm. Siyahıda olanlar içərisində tay-tuşlarım, bəyəndiklərim, qələminə hörmət etdiklərim var. Amma təqdim etdikləri yazıları oxumamışam deyə bilmirəm kim mənə rəqib ola bilər. (davamı…)

Lent.az-ın “Cümlə axşamı” layihəsində Taleh Şahsuvarlı gənc yazıçı Aysel Əlizadəni sorğu-suala tutur

-Hara belə?

- Məzəli sualdır. Lap Mirişin salam-sağoluna oxşadı. O da harasa tələsir, hardansa gəlib, harasa gedir. Axırda məlum olur ki, elə də ciddi yerə gedib eləmir. Yaxından gəlirəm. Uzağa getmək istəyirəm. Amma uzaqlar da elə maraqlı deyil. Magellan dünya səyahətinə çıxdı. Fırlanıb əvvəlki yerinə qayıtdı. Amma bu, yeni kəşf oldu. Əsas haradan gəlib, hara getməyimiz deyil, kəşf edə bilməkdir. (davamı…)